Bạn có biết rằng có hàng ngàn tỷ đô la giá trị dữ liệu đang nằm sẵn trên bàn, hoàn toàn miễn phí nhưng phần lớn marketer chưa hề chạm tay vào?

Đó không phải là tiền mặt mà là cơ hội. Là nền tảng để bạn cá nhân hóa, tối ưu hóa, và ra quyết định chính xác để những chiến lược, chiến dịch thực thi marketing của bạn mang lại hiệu suất cao hơn bao giờ hết.

1. Dữ liệu – Từ xa xỉ phẩm thành hàng bình dân:

Từ năm 1950 đến nay, chi phí lưu trữ dữ liệu đã giảm hơn một triệu lần. Vào thời điểm đó, 256GB dữ liệu có thể tốn đến 20 tỷ đô (đã tính trượt giá). Đến đầu những năm 2000, một gigabyte lưu trữ vẫn có giá hàng nghìn đô. Nhưng trong hai thập kỷ gần đây, chi phí này đã giảm tới 90% hoặc hơn. Hiện tại, một gigabyte dữ liệu chỉ còn vài xu, với các mô hình lưu trữ đám mây theo mức sử dụng có giá dao động từ $0.00099 đến $0.0255/GB mỗi tháng.

Nguồn: https://ourworldindata.org/

Sự sụt giảm chi phí lưu trữ dữ liệu này không chỉ mang tính kỹ thuật, nó chính là đòn bẩy cho sự thay đổi trong cách tiếp cận của người làm marketing và cũng sẽ là động lực cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tạo nên đột phá khi dữ liệu không còn là đặc quyền của các “ông lớn”.

Không chỉ lưu trữ rẻ hơn, phương pháp thu thập dữ liệu và các nguồn dữ liệu về thị trường, người tiêu dùng cũng đa dạng, dễ tiếp cận hơn rất nhiều so với trước đây:

  • Web Analytics cho phép theo dõi hành vi người dùng trên website theo thời gian thực mà không mất phí cơ bản.
  • Social Listening giúp bạn “đọc” được cảm xúc và thảo luận của người tiêu dùng ngay tại thời điểm họ nói, với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với các nhóm tập trung truyền thống.
  • Hệ thống CRM, POS, survey online, thương mại điện tử... giúp ghi nhận dữ liệu từ hàng loạt điểm chạm của khách hàng một cách tự động, hiệu quả và không tốn nhiều chi phí phát sinh.
  • Các công cụ đo lường từ bên thứ ba như Similar Webs, Ahrefs, Fanpage Karma,… giúp bạn dễ dàng có cái nhìn tổng quan và đánh giá các hoạt động digital marketing của đối thủ, phân tích awareness, digital share of voices của nhãn hàng mình,…

Giờ đây, ngay cả một startup nhỏ cũng có thể xây dựng hệ thống tracking, phân tích, cá nhân hóa khách hàng tương tự như một tập đoàn lớn, nếu biết tận dụng đúng công cụ.

2. Cuộc chơi thay đổi: Dữ liệu rẻ, insight đắt

Mặc dù chi phí thu thập và lưu trữ dữ liệu đã giảm mạnh, việc chuyển đổi dữ liệu thô thành thông tin hữu ích và có thể hành động vẫn đòi hỏi rất nhiều nỗ lực. Câu hỏi lúc này sẽ chuyển từ “Làm sao để có dữ liệu?” trở thành “Làm thế nào để chuyển hóa dữ liệu thành những thông tin có ý nghĩa?”

Sự chuyển đổi này tạo ra “khoảng cách thông tin” đáng kể trong phân tích dữ liệu giữa doanh nghiệp biết cách phân tích và chuyển đổi dữ liệu này thành thông tin và doanh nghiệp chưa đủ khả năng. Và đối với các team marketing, “khoảng cách thông tin” này sẽ nằm đâu đó trong ba cấp độ sau:

3. Làm sao để nâng cao năng lực dữ liệu một cách thực chất?

Đừng vội chạy theo công nghệ phức tạp, hay AI. Đầu tiên, hãy khách quan đánh giá năng lực dữ liệu hiện tại của bạn và team, sau đó từng bước một cải thiện và phát triển để đi đến cấp độ cao nhất:

🔹 Giai đoạn 1: Từ “Low Maturity” lên “Data-Informed”:

Mục tiêu: Có bức tranh rõ ràng, chính xác, và có thể tin cậy về các hoạt động marketing, loại bỏ phân tán dữ liệu (data – silo), và đây cũng là bước nền tảng quan trọng để chuẩn bị cho bạn và team nâng cấp lên các giai đoạn khác về sau.

Các hành động cần thực hiện:

Kiểm kê và tập trung tất cả nguồn dữ liệu vào một nơi

Xác định mọi nền tảng thu thập dữ liệu marketing và khách hàng (Google Analytics CRM, chiến dịch quảng cáo Facebook, Google, ) hiện đang có. Sau đó, bạn tập trung tất cả các nguồn dữ liệu vào một nơi để tránh phân tán dữ liệu, dễ tìm kiếm và truy xuất khi cần. Bạn có thể bắt đầu với Google Sheets, Excel nếu còn hạn chế về kỹ thuật.

Xác định các chỉ số cần đo lường:

Hãy bắt đầu bằng cách hỏi: “Mục tiêu quan trọng nhất của team mình trong chiến dịch, chu kỳ kinh doanh này là gì?” . Sau đó, hãy đi ngược lên để xác định các Chỉ số bổ trợ (Subordinating Indicators), đây là những con số nhỏ hơn, nằm ở các tầng khác nhau của hành trình khách hàng, giúp bạn hiểu tại sao Chỉ số chính lại tăng hoặc giảm.

Ví dụ: Nếu mục tiêu là “tăng doanh thu bán hàng” thì bán ra nhiều đơn hàng hơn (tăng order quantity) hoặc tăng giá trị đơn hàng trên mỗi đơn (tăng value of order).

  • Các chỉ số chính: Revenue, Order quantity, Order value, ROAS ( doanh thu thu được trên chi phí quảng cáo),…
  • Các chỉ số phụ: Awareness, Impression, Click, Add-to-cart, CTR, CR, payment rate, …

Chuẩn hóa cách đo lường và định nghĩa chỉ số:

Tạo một “bản đồ dữ liệu” đơn giản, liệt kê các chỉ số quan trọng, định nghĩa rõ ràng từng chỉ số, và thống nhất nguồn dữ liệu chính thức cho mỗi chỉ số đó. Điều này giúp mọi người trong team nói cùng một “ngôn ngữ dữ liệu”.

Thiết lập dashboard cơ bản:

Sử dụng các công cụ như Looker, Power BI để trực quan hóa dữ liệu, làm mới định kỳ (schedule refresh) để theo dõi tiến độ, kết quả cơ bản.

Đào tạo đội ngũ cách đọc và phản xạ với dữ liệu:

Hiểu rõ các chỉ số trên dashboard của bạn và ý nghĩa của chúng. Hãy làm quen với tư duy phân tích insight, không chỉ đơn thuần là “xem chỉ số” mà còn đặt câu hỏi “tại sao” và “làm thế nào”.

Ví dụ, khi thấy tỷ lệ chuyển đổi (Conversion Rate) giảm đột ngột trên dashboard, đừng chỉ dừng lại ở con số đó. Hãy hỏi: “Tại sao nó lại giảm? Có phải do nguồn traffic thay đổi, nội dung quảng cáo không còn phù hợp, hay có vấn đề kỹ thuật trên website?”

🔹 Giai đoạn 2: Từ “Data-Informed” lên “Data-Optimized”

Mục tiêu: Không chỉ biết nhìn dữ liệu, mà còn hành động linh hoạt và tối ưu liên tục dựa trên thông tin chi tiết có giá trị.

Các hành động cần thực hiện:

Xây dựng hệ thống lưu trữ chuyên nghiệp:

Nếu giai đoạn trước bạn chỉ mới tập trung dữ liệu nhưng chưa xây dựng data warehouse chuyên nghiệp thì đây chính là giai đoạn bạn cần chuyển đổi. Bởi vì, với hệ thống lưu trữ chuyên nghiệp việc kết hợp (blend/ join) các nguồn dữ liệu để xây dựng các mô hình phân tích sâu hơn, theo nhiều chiều (dimension) hơn, từ đó tìm được những insight giá trị hơn.

Đồng thời, qua giai đoạn tiếp theo lượng dữ liệu cần xử lý, lượng mô hình phân tích sẽ tăng lên dần, những giải pháp tạm thời như Google Sheets,Excel sẽ không đủ linh hoạt và sẽ làm công việc phân tích của bạn và team kém hiệu quả hơn rất nhiều.

Nâng cao các mô hình phân tích để hiểu sâu hơn hành vi của khách hàng:

Để hiểu hành vi khách hàng và tối ưu hóa hiệu quả marketing, bạn cần đi sâu hơn vào dữ liệu bằng cách phân tích theo phễu (funnel analysis), sử dụng A/B testing và các mô hình phân bổ (attribution analysis). Đây là những công cụ giúp bạn không chỉ biết ‘cái gì đã xảy ra’ mà còn bắt đầu dự đoán ‘cái gì sẽ xảy ra’ và ‘nên làm gì’.


Những kỹ thuật này cho phép bạn nhìn rõ toàn bộ hành trình của khách hàng từ khi họ biết đến sản phẩm/dịch vụ cho đến khi họ thực hiện hành động mong muốn. Việc này cực kỳ quan trọng vì nó giúp bạn xác định chính xác những điểm nghẽn, những yếu tố thúc đẩy hoặc cản trở chuyển đổi, từ đó đưa ra quyết định tối ưu hơn cho từng giai đoạn.

Ví dụ: Dashboard có thể cho bạn thấy có 10.000 lượt truy cập website, nhưng chỉ 100 người mua hàng. Phân tích phễu sẽ giúp bạn nhìn rõ từng bước: bao nhiêu người xem sản phẩm, bao nhiêu người thêm vào giỏ hàng, bao nhiêu người đến trang thanh toán. Nếu bạn thấy tỷ lệ ‘thêm vào giỏ hàng’ thấp, bạn biết cần tối ưu trang sản phẩm. Nếu tỷ lệ ‘thanh toán’ thấp, có thể quy trình thanh toán đang có vấn đề.

Chủ động đưa dữ liệu vào quy trình ra quyết định marketing, không dừng lại ở theo dõi tiến độ:

Việc chuyển từ vai trò “người theo dõi” sang “người ra quyết định” giúp bạn phản ứng nhanh hơn với thị trường, tối ưu hóa hiệu quả từng đồng ngân sách và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng một cách sâu sắc. Dữ liệu không chỉ cho bạn biết điều gì đã xảy ra, mà còn giúp bạn hiểu tại sao nó xảy ra và nên làm gì tiếp theo. 

Giai đoạn này đòi hỏi bạn gắn dữ liệu chặt chẽ với mục tiêu kinh doanh chứ không chỉ để “cho biết”. Chuyển trọng tâm từ khả năng tiếp cận sang năng lực dữ liệu, thúc đẩy đổi mới và ra quyết định chủ động.

🔹 Giai đoạn 3: Data-Optimized → Tăng trưởng theo dữ liệu:

Mục tiêu: Dữ liệu là một phần sống trong mọi chiến lược và vận hành của team marketing, tối ưu hóa hiệu suất liên tục và chứng minh ROI.

Các hành động cần thực hiện:

Áp dụng predictive analysis đơn giản để dự báo hành vi:

Bạn có thể bắt đầu sử dụng phân tích dự đoán (predictive analysis) để không chỉ nhìn vào quá khứ mà còn dự báo hành vi tương lai của khách hàng. Phân tích dự đoán giúp bạn chủ động hơn trong các chiến dịch marketing.

Ví dụ: Nếu bạn là một dịch vụ đăng ký (ví dụ: ứng dụng học tiếng Anh, phòng gym), bạn có thể phân tích dữ liệu hành vi của người dùng (tần suất sử dụng, mức độ tương tác giảm, v.v.) để dự đoán ai có khả năng sẽ hủy dịch vụ trong tháng tới. Khi biết điều này, bạn có thể chủ động gửi các ưu đãi cá nhân hóa hoặc liên hệ hỗ trợ để giữ chân họ.

Cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng theo thời gian thực:

Dựa trên các phân tích hành vi người dùng để điều chỉnh nội dung quảng cáo (Dynamic Ads), đề xuất sản phẩm, và tạo email, tin nhắn,… siêu tùy chỉnh theo thời gian thực. Các công ty xuất sắc trong cá nhân hóa tạo ra doanh thu cao hơn 40%.

Phát triển hệ sinh thái Marketing Intelligence toàn diện phục vụ các hành động cao hơn về mặt chiến lược và quản lý:

Nếu ở giai đoạn Low Maturity và Data-Informed thiên về quản lý và tối ưu thực thi chiến lược, thì ở giai đoạn Data-Optimized, năng lực và hệ thống của team bạn đã trưởng thành đủ để xây dựng một hệ sinh thái Marketing Intelligence (MI) toàn diện.

Một hệ sinh thái MI toàn diện không chỉ giúp bạn theo dõi hiệu suất marketing đơn thuần, mà còn cho phép bạn phân tích sâu rộng các thông tin liên quan đến thị trường, đối thủ, khách hàng, và hiệu suất tổng thể của cả hoạt động marketing lẫn vận hành. Điều này biến MI thành một “la bàn chiến lược” liên tục, thay vì chỉ là một công cụ báo cáo. Nó cung cấp cái nhìn toàn cảnh, giúp bạn đưa ra các quyết định chiến lược cấp cao hơn, không chỉ dừng lại ở việc tối ưu chiến dịch nhỏ lẻ.

Kết luận: Dữ liệu không thay bạn làm marketing nhưng nó giúp bạn làm tốt hơn, nhanh hơn, chính xác hơn.

📥 Bonus: Bạn muốn tự đánh giá năng lực dữ liệu của team mình?

Mình đang phát triển một framework giúp các marketer đánh giá năng lực dữ liệu của team mình, từ đó giúp bạn biết mình đang ở đâu và cần làm gì để tiến xa hơn.

Mình dự kiến launch framework vào đầu tuần sau, bạn có thể đăng ký nhận framework thông qua bản tin From Insights To Impacts tại đây:

Nếu bạn thấy bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ cho đồng đội, bạn bè để cùng nhau làm marketing tối ưu hơn trong kỷ nguyên dữ liệu rẻ nhưng năng lực dữ liệu thì rất giá trị.

Leave a comment

Trending